Pech jest przereklamowany

Pech jest przereklamowany Fidrmuc J., Tena J.D., Friday the 13th: The Empirics of Bad Luck, 2015

Jako młodzi, wykształceni, w dużych ośrodkach miejskich niechętnie przyznajemy, że jesteśmy przesądni. I nie przejmujemy się takimi detalami jak trzynasty dzień miesiąca przypadający w piątek. A może powinniśmy? Autorzy dzisiejszego artykułu,1 Fidrmuc i Tena sprawdzili, czy osoby urodzone trzynastego i trzynastego w piątek radzą sobie w życiu gorzej niż urodzeni innego dnia. Pod uwagę zostały wzięte trzy wymiary “udanego życia”: posiadanie pracy, wynagrodzenie za godzinę pracy i posiadanie partnera życiowego.

Autorzy podają trzy powody dla których “pechowa” data urodzenia może mieć znaczenie: tajemnicze siły stojące za wszystkimi przesądami, wiara urodzonego w “pechowym” dniu w nieszczęśliwe zdarzenia wpływająca na podejmowane przez niego działania oraz dyskryminacja otoczenia wynikająca z powszechnej wiary w przesądy.

W oparciu o dane z ankietowego badania rynku pracy UK LFS porównywane są osoby urodzone dwunastego, trzynastego i czternastego dnia miesiąca- nie wybieramy naszego dnia urodzenia, to nam się przydarza raczej losowo. Dni w bliskim sąsiedztwie tego “pechowego” nie różnią się od niego2. Ludzie urodzeni w tych dniach powinni być średnio rzecz biorąc tacy sami. Nie pojawia się wpływ pory roku3, czy wcześniejszego pójścia do szkoły4. Jeśli więc istnieją jakieś istotne różnice w osiągnięciach życiowych między grupami osób urodzonych dwunastego, trzynastego i czternastego dnia miesiąca, wynik taki przypisać można efektowi “pechowego” dnia urodzenia.

Oszacowane efekty są przyczynkowo-marginalnie. Co prawda wyniki są statystycznie istotne, ale rzędu 2-3 punktów procentowych – mężczyźni urodzeni trzynastego dnia miesiąca z większym, a kobiety urodzone czternastego dnia miesiąca z mniejszym prawdopodobieństwem, w porównaniu do reszty populacji, mają pracę. Te same grupy5częściej też są singlami, ale nadal nie są to duże wielkości6. Ponadto urodzeni trzynastego w piątek nie różnią się od innych ludzi ani pod względem prawdopodobieństwa posiadania pracy ani pod względem wysokości wynagrodzeń. Nieznacznie częściej są singlami.

Artykuł zawiera jeszcze szereg testów odporności7, ale wniosek jest jeden: nie ma się czym przejmować.

We wpisie wykorzystano obraz Jana Cossiersa “Wróżenie z ręki” z zasobów Wikimedia Commons, dostępny na licencji Creative Commons. Oryginał znajduje się w Ermitażu w Petersburgu.


  1. Jan Fidrmuc, JD Tena, Friday the 13th: The Empirics of Bad Luck. Kyklos, 68, 317–334 (2015). 

  2. Możemy się co prawda upierać, że potencjalne matki zrobią wszystko, żeby urodzić dzień wcześniej lub dzień później, ale różnice w liczbach urodzin wokół feralnych dat nie są istotne statystycznie. 

  3. Przy większych odstępach między urodzinami badanych pojawia się argument, że dzieci urodzone wiosną mają na wcześniejszych etapach rozwoju więcej styczności ze słońcem, więc są zdrowsze i łatwiej im w życiu, przez co osiągają większe sukcesy. 

  4. Tak jak w przypadku dzieci urodzonych w grudniu i styczniu kolejnego roku. 

  5. Mężczyźni urodzeni trzynastego i kobiety urodzone czternastego dnia miesiąca. 

  6. 0.07 pp. 

  7. Wiecie, sprawdzenie, czy wyniki się nie zmieniają przy odrobinie statystycznej magii.